احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
485
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
نامتناهى حقيقى ايشان را تقديم بدارم براى موفقيت اين جلسه تاريخى كه مركب است از آقايان محترمين عقلاى كرمانشاه عشاير غيور و اشراف حزب ايران زيرا اين جلسه يكى از جلسات نامى و مفيدى است كه در ايران ديده مىشود و اين را ميتوان عيد بزرگى خواند كه در اين موقع ابتدا مىشود تاريخ جديد حقيقى كامل كه عبارت از دوستى قلبى و اتحاد صميمى بين رؤساى عشاير كه باعث ترقى و استقلال ملت خواهد بود و براى سعادت دولت بهيه مقيم دربار ايران كمال رضايت و خشنودى حاصل شده است از راپورتهاى آقاى كلنل زاخارچنكو و قونسولگرى كرمانشاه مبنى بر درك كردن و ملتفت شدن اهالى و عشاير غيور است از آزادى خويش و آزادى تمام ملت كبيره و صغيره و دوستى حقيقى كه خوشبختانه در ايجاد آن بين عشاير و نظاميان روس كه متأسفانه موقتا و مجبورا در سرحد ايران هستند خواهند داشت و خود را در تحت اطمينان صادقانه و دوستى و يگانگى حسنظنى با غايت اطمينان خواهند نمود و در خاتمه اين اظهارات رسمى كه به مأموريت مقيم كرمانشاهان از طرف دولت بهيه ملى روس عرض كردم خود را مجاز دانسته و چند كلمه اضافه كرده و عرض ميكنم با يك دنيا مسرت و خوشوقتى تشكر ميكنم از پذيرائى باشكوه و مهربانى با صميميت و محبتهاى برادرانه و همراهى كه آقايان رؤساى عشاير از ژنرال باراتف و هموطنان من و از نمايندگان محترم متفق دولت بريطانياى كبير و از شخص خود من نمودهاند و هرچه فكر ميكنم زياده بر اين از تقديم تشكر زبان خود را قاصر و از تلافى كردن غير از اين خود را عاجز ميدانم و عرض من هميشه برحسب وظيفه انسانيت بوده خود را از طرفداران آزادىخواهان و مساواتطلبان و حريتجويان تمام ملل دانسته و بنابراين هركس كه براى اين مقصد عالى و عمل مقدس و كار نيك اين هيئت حاضر شده و همراهى نمايد هميشه او را برادر دانسته و با همان نظر اخوت به او نگاه خواهم كرد حاليه خواهش من را بايد بدانيد كه من يك تكيهگاه دائم و همخيال و صحيح و نماينده يكدولت وفادار و كمك خوبى براى انجام مقاصد ملى و مدافعه وطن شما كه عزيز و حقيقى است هستم زنده باد ملت و دولت ايران زنده باد رؤساى عشاير ايلات غربى ايران زنده باد همعقيده ما زنده باد ژنرال باراتف تقىزاده و وحيد الملك تلگرافى از برلن به رئيسجمهور اتازونى مستر ويلسن مخابره نموده مبنى بر اينكه رئيس محترم جمهور دولت متحده امريكا كرارا در بيانات رسمى خود طرفدارى دول و ملل ضعيفه را گوشزد عالميان نمودهاند و در اين موقع كه دست تطاول قشون متفقين در قسمتهاى شمال غربى و جنوبى ايران دراز است و سكنه آن مملكت دچار تضييقات و فشارهاى سياسى و اقتصادى هستند عطف توجه شما را به ترميم اين خرابيها و تطاولات نامشروع طلب ميداريم . از طرف روسها در همدان اعلان زير صادر شد : « حسب الحكم فرمانده كل اردوى دولت بهيه روس اعزامى خط ايران قراردادى كه در كنگره قشون قفقاز راجع به اساس اتحاد بين قشون روس و اهالى ايران داده شده اعلان ميگردد شعبه نظامى در كنگره قفقاز قطعيات خود را بطريق ذيل اعلان مىكند : اردوى انقلابى روس با يكدنيا افتخارى كه از بدست آوردن آزادى حاليه دارد مشغول به تشكيل دادن يك دولت دموكراسى است كه به كلى برضد رفتار و سياست دولت سابق به هيچوجه قصدى در تصرف خاك ديگرى ندارد . چون شخصا در عرصه استقلال تمام ملتهاى عالم است لهذا دوست ندارد مداخله نمايد در امور داخلى هيچ مملكتى و اين است كه به هيچوجه مانع براى اساس تشكيلات جديد ايران نخواهد بود و بلكه بالعكس از روى صميميت اظهار ميدارد كه كليه موانع كه اثرات پليتيك حكومت سابقه بود كه منجر به بىاعتمادى و دشمنى فيما بين ايران و روس شده بود آن موانع را از راه برداشته كه در آينده مانعى براى اظهار صميميت و دوستى فيما بين دموكراسى روس و ايران باقى نماند . 3 - راجع به حركت انقلابى در ايران اين شعبه كه نماينده اردوى روس در كنگره قفقاز است اعتمادى قوى دارد از وقتى كه ملت روس از شكنجه رژيم سابق نجات يافته و بناى صميميت را نسبت بملت نجيب ايران اظهار و مرعى داشت يقين دارد كه در قلب دموكراسى ايران هم اثرات انعكاس اين صميميت هويدا خواهد شد و نيز اين اردوى انقلابى اعتماد قوى دارد كه دموكرات با تميز و بامعرفت ايران بطورى جديت و سعى خواهد نمود و نسبت باردوى روس كه موقتا و برحسب اجبار سياسى و پيشآمد جنگ بين المللى به خاك بيطرف ايران آمده است هيچ قوه قادر وارد آوردن خساراتى بر وى نباشد . رئيس اركان حزب ژنرال مابورينشكى . » جمعهء 12 ذيقعده 1335 - 31 اوت 1917 ژنرال باراتف و رئيس بانك انگليس و روس كه از همدان به كردستان رفته بودند وارد همدان شدند .